Konu: Dünya’da ilk defa yapılmış bir kaligrafi demonstrasyonu. Sanatçı, her iki elini aynı anda kullanarak ve ayrıca engelli bireylere ilham kaynağı olabilmek adına dişleri ile de kaligrafi sanatını icra ettiği video.
Dünyada Bir İlk: Türk Kaligrafi Sanatçısı Murat Ünver’den, Kendi Geliştirdiği Üç İleri Kaligrafi Tekniğinin Tek Performansta Buluşması
Türkiye’nin önde gelen kaligrafi sanatçılarından, 2003 Dünya Güzel El Yazısı Yarışması’nda ikincilik ödülü alan Murat Ünver, kaligrafi dünyasında şimdiye kadar benzeri görülmemiş bir çalışmaya imza attı. Ünver, kendi geliştirdiği üç ileri kaligrafi tekniğini tek bir performansta bir araya getirerek, hem sanatsal hem de eğitsel açıdan dikkat çekici bir video çalışması hazırladı.
Videoda sanatçı, “changes” ve “lives” kelimelerini iki eliyle eş zamanlı olarak, ters açıdan (upside-down) yazarak bilinçli harf anatomisi hâkimiyetini ortaya koyuyor. Harflerin gövdeleri, kuyrukları, oranları ve yapısal detayları doğru ve sistemli biçimde öğrenildiğinde, yazının yalnızca düz değil; ters, çapraz ya da farklı yönlerde de mümkün olabileceğini gösteriyor. Ünver’e göre bu yaklaşım, ezbere değil; doğru teknik ve bilinçli anatomi bilgisine dayanıyor.
Eş zamanlı bilateral yazım tekniği, aynı zamanda bireyleri baskın olmayan ellerini geliştirmeye teşvik eden pedagojik bir yöntem olarak öne çıkıyor. İnsanların çoğu, bir eli sakatlandığında ya da kullanılamaz hâle geldiğinde, diğer ellerini yeterince geliştirmedikleri için yazı yazmak dâhil pek çok temel işi yapamaz duruma geliyor. Ünver, bu yöntemle bireylerin hem iki elini hem de beynin her iki lobunu aktif şekilde kullanmayı öğrenebileceğini, böylece becerilerini genişletip üretkenliklerini koruyabileceklerini vurguluyor.
Videonun son bölümünde ise sanatçı, “art” kelimesini yalnızca dişlerini kullanarak kaligrafik biçimde yazıyor. Bu bölüm, elleri olmayan ya da çeşitli nedenlerle ellerini kullanamayan engelli bireyleri düşünerek geliştirilen ve hâlen üzerinde çalışılmaya devam edilen bir projeyi temsil ediyor. Ünver, bu çalışmayla kaligrafinin ve sanatsal ifadenin fiziksel sınırlamaların ötesinde de mümkün olabileceğini göstermeyi ve bu alandaki bireylere cesaret vermeyi amaçlıyor.
Yapay zekâ ve dijital teknolojilerin hızla yaygınlaştığı günümüzde, insanların el–göz koordinasyonuna dayalı sanatsal üretimlerden giderek uzaklaştığına dikkat çeken Ünver, bu çalışmasını sanata yeniden ilgi uyandırmak ve insan merkezli becerilerin önemini hatırlatmak amacıyla tasarladığını belirtiyor. Sanatsal üretimin yalnızca estetik değil, aynı zamanda zihinsel ve fiziksel sağlık açısından da önemli olduğuna vurgu yapıyor.
Bu çalışma, eş zamanlı bilateral yazım, upside-down kaligrafi ve ağız/diş ile kontrollü yazım olmak üzere üç ileri tekniğin, dünya kaligrafi tarihinde ilk kez tek bir performans kapsamında bir araya getirildiği örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Videoda yer alan tüm teknikler Murat Ünver tarafından geliştirilmiş ve bizzat kendisi tarafından uygulanmıştır.
25 yılı aşkın süredir kaligrafi alanında üretim yapan, dünyanın en ünlü markaları bünyesinde kaligrafi hizmeti veren ve Türkiye’de Batı kaligrafisinin gelişimine önemli katkılar sunan Murat Ünver, bu çalışmasıyla sanatın teknik sınırlarını genişletmenin yanı sıra, sanatı daha erişilebilir ve insan odaklı hâle getirmeyi hedefliyor.
Instagram: @istanbulkaligrafimerkezi
